“ПОЛОВЕЦЬКА КРОВ” У ШЛЮБНІЙ ПОЛІТИЦІ П’ЯСТІВ

Ірина ТИМАР

Abstract


Шляхом зіставлення даних русько-половецької і русько-польської генеалогій здійснено спробу віднайти у шлюбах із польськими П’ястами нащадків половецьких ханів (князів) у другому і третьому поколіннях. Проаналізовано декілька високоймовірних випадків. Хоча польські джерела жодного разу не згадують екзотичного приданого, автор припускає, що разом зі шлюбним посагом дочки або внучки половецької дружини руського князя до Польщі відправляли цінності й предмети побуту східного зразка, слуг половецького походження тощо.

 


Keywords


шлюб; половчанка; літопис; Рюриковичі; П’ясти; матримоніальні зв’язки; князі

References


“Annales sancti Disibodi”, Monumenta Germaniae Historica. Scriptores, bd. 17, ed. V. Cl. Georgio

Waitz. Hannoverae: Hahn, 1861.

“Chronicon monasterii Rosen-feldensis seu Hassefeldensis”, Monumenta inedita rerum Germanicarum

praecipue Bremensium, Bd. 1, hrsg. von J. Vogt. Bremen, 1740.

“Chronica Poloniae maioris”, Monumenta Poloniae historica, Seria Nova, t. 8, ed. B. Kurbis. Warszawa:

PWN, 1970.

“Chronica Polonorum”, MPH, t. 3, ed. Dr. Ludwik Ćwikliński. Lwów: Komisja księgarni Gubrynowicza

I Schmidta, 1878.

“Chronica principum Poloniae”, Monumenta Poloniae historica, t. 3, ed. Dr. Zygmunt Węclewski.

Lwów: Komisja księgarni Gubrynowicza I Schmidta, 1878.

Dlugossi, Ioannis. “Annales seu cronicae incliti regni Poloniae”, lib. 1–2, ed. curavit et scripsit

I. Dąbrowski; textum recensuit atque praefatione instruxit V. Semkowicz-Zaremba; comment. conferunt

C. Pieradska, B. Modelska-Strzelecka. Warszawa: PWN, 1964.

Dlugossi, Ioannis. “Annales seu cronicae incliti regni Poloniae”, lib. 3–4, consilium ed. S. Budkowa

et al.; textum recensuit Danuta Turkowska; comment. confecit. C. Pieradska. Warszawa: PWN, 1970.

Dlugossi Ioannis. “Annales seu Cronicae incliti Regni Poloniae”, lib. 7–8, consilium ed S. Budkowa

et al.; textum recensuit et ed. curavit D. Turkowska; comment. Confecit C. Pieradzka. Warszawa: PWN, 1975.

Długosza, Jana. “Roczniki czyli Kroniki sławnego Królestwa Polskiego”, ks. 1–2, red. i wstępem opatrzył

J. Dąbrowski; tekst łac. ustaliła i przedm. zaopatrzyła W. Semkowicz-Zarembina; koment. do tekstu pol. oprac.

K. Pieradska i B. Modelska-Strzelecka, tekst pol. przejrzał M. Plezia. Warszawa: PWN, 2009.

Długosza, Jana. “Roczniki czyli Kroniki sławnego Królestwa Polskiego”, ks. 3–4, kom. red.: Z. Kozłowska-Budkowa

et al.; oprac. tekstu łac.: D. Turkowska, M. Kowalczyk, przekł. na jęz. pol. J. Mrukówna; red. i

koment. K. Pieradska. Warszawa: PWN, 2009.

Długosza, Jana. “Roczniki czyli Kroniki sławnego Królestwa Polskiego”, ks. 7–8, kom. red.: Z. Kozłowska-Budkowa

et al.; oprac. tekstu łac. D. Turkowska, M. Kowalczyk, przekł. na jęz. pol. J. Mrukówna; red. i

koment. K. Pieradska. Warszawa: PWN, 2009.

“Galli Chronicon”, Monumenta Poloniae historica, t. 1, ed. August Bielowski. Lwów: Nakładem

własnym, 1864.

“Herbordi dialogus de Vita Ottonis episcopi babenbergensis”, Monumenta Germaniae Historica. Scriptores

rerum Germanicarum., bd. 33, ed. R. Kopke. Hannoverae: Impensis Bibliopolii Hahniani, 1868.

“Ipatevskaya letopis”, Polnoe Sobranie Russkih Letopisey, t. 2, s predisl. B. Klossa. Moscow: ARK,

(in Russian).

“Kronika Wielkopolska”. Przekł. K. Abgarowicz; wstęp i komentarze B. Kurbis. Kraków: Towarzystwo

Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, 2010.

“Lavrentevskaya letopis”, Polnoe Sobranie Russkih Letopisey, t. 1. L., 1926–28. (in Russian).

“Rocznik kamieniecki”, Monumenta Poloniae historica, t. 2, ed. August Bielowski. Lwów: Nakładem

własnym, 1872.

“Rocznik Śwętokrzyski dawny”, Monumenta Poloniae historica, t. 2, ed. August Bielowski. Lwów:

Nakładem własnym, 1872.

“Rocznik Traski”, Monumenta Poloniae historica, t. 2, ed. August Bielowski. Lwów: Nakładem własnym,

“Thietmari Chronicon”, Monumenta Poloniae historica, t. 1, ed. A. Bielowski. Lwów: Nakładem własnym,

“Yronycheskaia pѣsn o pokhodѣ na polovtsovъ udѣlnaho kniazia Novahoroda-Sѣverskaho Yhoria

Sviatoslavycha, pysannaia starynnыmъ russkymъ yazыkomъ vы yskhodѣ KhII stolѣtiia sъ perelozheniemъ na

upotrebliaemoe nыnѣ narѣchie”. Moscow: Vъ Senatskoi Typohrafiy, 1800. (in old-Russian).

Balzer, Oswald. Genealogia Piastów. Kraków: Avalon, 2005.

Benyskiewicz, Krzysztof. W kręgu Bolesława Szczodrego i Władysława Hermana. Piastowie w małżeństwie,

polityce i intrydze. Wrocław: WUW, 2010.

Dąbrowski, Dariusz. Genealogia Mścisławowiczów: Pierwsze pokplenia (do poczátku XIV wieku).

Kraków: Avalon, 2008.

Dombrovskyi, Daryush. Henealohyia Mstyslavovychei: Pervvje pokolenyia (do nachala XIV v. St. Petersburg:

DMYTRYI BULANYN, 2015. (in Russian).

Dąbrowski, Dariusz. “Małżeństwa Daniela Romanowicza (aspekt genealogiczny i polityczny)”, Venerabiles

nobiles et honesti. Studia z dziejów społeczeństwa Polski średniowiecznej. Prace ofiarowane Prof. J. Bieniakowi.

Torun, 1997.

Grabowski, Janusz. Dynastia Piastów mazowieckich: studia nad dziejami politycznymi Mazowsza,

intytulacją i genealogią książąt. Kraków: Avalon, 2012.

Gerasimov, Mihail. Osnovyi vosstanovleniya litsa po cherepu. Moscow: Sovetskaya nauka, 1949.

Homza, Martin. “Sytuacja polityczna Spisza do początku XIV w.”, Historia Scepusii. vol. I., red. naukowa

Martin Homza i Stanisław Sroka. Bratislava: Katedra slovenských dejín UK FiF. Kraków: Instytut Historii

Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2010.

Jaśiński, Kazimierz. “Genealogia księcia mazowieckiego Siemowita I”, Homines et societas. Czasy

Piastów i Jagiellonów. Studia historyczne ofiarowane Antonemu Gąsiorowskiemu w sześćdziesiątą piątą rocznicę

urodzin. Poznań: Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, 1997.

Jasiński, Kazimierz. Rodowód Piastów Śląskich, t. 1, Piastowie wrocławscy i legnicko-brzescy. Wrocław:

Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1973.

Jaśiński, Kazimierz. Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich. Poznań; Wrocław: Wyd-wo Historyczne,

Jasiński, Kazimierz. Rodowód pierwszych Piastów. Poznań: Wyd-wo Poznańskiego Towarzystwa

Przyjaciół Nauki, 2004.

Laguna, Stosław. “Rodowód Piastów”, Kwartalnik historyczny 11 (1897): 745–88.

Melnikova, Elena. “Evpraksiya Vsevolodovna: vzlet i padenie”, v Drevnyaya Rus v svete zarubezhnyih

istochnikov: Uchebnoe posobie dlya studentov vuzov, red. E. A. Melnikovoy. Moscow: Logos, 1999.

Nazarenko, Aleksandr. Drevnyaya Rus na mezhdunarodnyih putyah: Mezhdistsiplinarnyie ocherki

kulturnyih, torgovyih, politicheskih svyazey IX–XII vv. Moscow: Yazyiki Russkoy Kulturyi, 2001. (in Russian).

Omelyanchuk, Cergey. Brak i semya v Drevney Rusi IH–HIII vekov: Uchebnoe posobie. Vladimir: Izd-vo

Vladimirskogo gosudarstvennogo universiteta, 2010. (in Russian).

Pashuto, Vladymyr. Vneshniaia polytyka Drevnei Rusy. Moscow: Nauka, 1968. (in Ukrainian).

Ross, Gartmut. “Evpraksiya-Adelgeyda: biograficheskiy etyud”, Rossica antiqua. Исследования и мате-

риалы 2 (2010): 54–112. (in Russian).

Szafrański, Włodzimierz. “Szczątki kostne Bołesława Krzywoustego w katedrze płockiej”, Notatki

Płockie 30 (3) (1985): 23–26.

Szafrański, Włodzimierz. “Widziałem kości monarhów polskich: Badania naukowe zawartości grobu

piastowskiego w katedrze płockiej”, Notatki Płockie 18 (2) (1973): 23–31.

Tatischev, Vasiliy. Istoriya Rossiyskaya, t. 2. Moscow: Izdatelstvo AST, 2003. (in Russian).

Tęgowski, Jan. “Kontakty rodzinne dynastów polskich i ruskich w średniowieczu”, w Między sobą:

Szkice historyczne polsko-ukraińskie, red. T. Chynczewskiej-Hennel i N. Jakowenko. Lublin: Instytut Europy

Środkowo-Wschodniej, 2000.

Uspenskiy, Fedor, Anna Litvina. Russkie imena polovetskih knyazey: Mezhdinasticheskie kontaktyi skvoz

prizmu antroponimiki. Moscow: POLIMEDIYА, 2013. (in Russian).

Voitovych, Leontii. Kniazha doba na Rusi: portrety elity. Bila Tserkva: Oleksandr Pshonkivskyi, 2006.

(in Ukrainian).

Voloshchuk, Myroslav. “Riurykovychi ta Piasty: stolittia druzhby, vorozhnechi ta vzaiemovplyviv”,

Likbez – istorychnyi front, 15.02.2017, dostup otrymano 12.06.2017, http://likbez.org.ua/ua/ryurikovichi-ipyasty-stoletiya-druzhby-vrazhdy-i-vzaimovliyaniya.html.

Voloshchuk, Myroslav. “Ruteni in Polonia XI–XIII vv.: kratky ocherky problem”, w Colloquia Russica:

Rurikids in dynastic relations: politics, customs, culture, religion (10th

–16th c.). Publication after 4th International

Conference, Mogilno, 14–16th November, Series I, 4 (2014), red. V. Nagirnego. Kraków: Uniwersytet Jagieł-

łoński, 2013. (in Russian).

Włodarski, Bronisław. Polska i Ruś (1194–1340). Warszawa: PWN, 1966.

Zvyagin, Viktor. “Mediko-kriminalisticheskoe issledovanie ostankov Andreya Bogolyubskogo”, Istoriya

cudebnoy meditsinyi 41–2 (11) (2011): 24–35.


Full Text: XML (Українська)
20 :: 0

Refbacks

  • There are currently no refbacks.